Том 1 № 2 (2026): JISMONIY TARBIYA VA SPORT AXBOROTNOMASI
Статьи

YUQORI MALAKALI VOLEYBOLChILARDA VERTIKAL SAKRASh BALANDLIGIGA KUCh TAYYORGARLIGINING TA’SIRI

Katta oʻqituvchi
Qarshi davlat universiteti

Опубликован 2026-05-04

Ключевые слова

  • Voleybol,
  • kuch tayyorgarligi,
  • vertikal sakrash,
  • portlovchi kuch,
  • sport tayyorgarligi

Аннотация

Ushbu maqolada yuqori malakali voleybolchilarda vertikal sakrash balandligiga kuch tayyorgarligining ta’siri tizimli tarzda o‘rganildi. Tadqiqotning maqsadi pastki oyoq mushaklarining kuchi, portlovchi quvvati va tezkor kuchini rivojlantirishga qaratilgan mashg‘ulot dasturining samaradorligini aniqlashdan iborat bo‘ldi. Vertikal sakrash balandligi voleybolchilar uchun hujum va blok harakatlarining samaradorligini belgilovchi muhim jismoniy ko‘rsatkich hisoblanadi. Shu sababli kuch tayyorgarligi va mushaklarning eksploziv kuchi vertikal sakrashning maksimal darajada amalga oshirilishida bevosita rol o‘ynaydi. Tadqiqotda 20 nafar yuqori malakali voleybolchi ishtirok etdi. Tajriba 8 hafta davomida, haftasiga 3–4 mashg‘ulot bilan olib borildi. Mashg‘ulot dasturi pastki oyoq mushaklarini rivojlantirishga qaratilgan maxsus kuch va portlovchi quvvat mashqlarini o‘z ichiga oldi. Natijalarni baholash uchun Squat Jump (SQJ) va Countermovement Jump (CMJ) testlari qo‘llanildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, kuch tayyorgarligi vertikal sakrash balandligini sezilarli darajada oshiradi (p<0,05). Shuningdek, tadqiqot davomida kuch, tezkorlik va koordinatsiya kabi jismoniy sifatlarning sakrash samaradorligiga ijobiy ta’siri aniqlandi. Tadqiqot natijalari mashg‘ulot jarayonini optimallashtirish, individual yondashuvni qo‘llash va voleybolchilarning hujum hamda blok harakatlarini samaradorligini oshirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar beradi. Ushbu ish nafaqat voleybolchilarning jismoniy tayyorgarligini rivojlantirish, balki ularning raqobatbardoshligini oshirishga ham xizmat qiladi.